حریق الکتریکی آتشی است که دارای جریان الکتریکی بوده یا در آن لوازم الکتریکی در حال سوختن باشند. یا به عبارت دیگر هر نوع آتش سوزی که در اثر جریان الکتریکی بوجود بیاید را حریق الکتریکی یا آتش ناشی از الکتریسیته می نامند. در این نوع حریق، جریان الکتریکی تا زمانی که فیوز ساختمان را قطع نکرده باشید، ادامه دارد. و از این رو یکی از خطرناک ترین انواع آتش سوزی می باشد.
چرا حریق الکتریکی و آتش سوزی ناشی از الکتریسیته خطرناک است ؟
حریق الکتریکی معمولا از یک سیم پاره یا اتصالی ساده در لوازم الکتریکی شروع می شود. و بسیاری از لوازم الکتریکی به صورت تمام وقت به برق متصل هستند. همچنین معمولا بازدید این لوازم تا زمانی که درست کار می کنند، انجام نمی شود.
سیم برق لوازم الکتریکی و انواع شارژر و کابل ها، روی فرش ، مبل و نزدیک پرده های پارچه ای کشیده شده اند. و حتی بعضی افراد این سیم را از زیر فرش نیز رد کرده اند. طوری که مداوما تحت فشار بوده یا افراد از روی آن ها رد می شوند. از این رو احتمال پارگی و اتصالی در کابل برق لوازم منزل نیز به دلیل بی احتیاطی وجود دارد.
حریق ناشی از جریان الکتریکی، در خود جریان الکتریسیته نیز دارد و نمی توان برای خاموش کردن آن از آب و خاموش کننده هایی که حاوی آب و مواد رسانا هستند استفاده کرد.
این نوع حریق به سرعت پخش می شود. و بیش از هر چیز به لوازم الکتریکی گران قیمت منزل آسیب می زند.
از این رو شناخت و آمادگی برای مقابله به حریق الکتریکی لازم است.
چه دلایلی باعث آتش سوزی الکتریکی می شود ؟
- سیم کشی معیوب و دستگاه های برقی غیر استاندارد
- اتصال کوتاه
- اضافه بار الکتریکی
- اتصالات شل
- بار نامتعادل
- عملکرد نادرست فیوز برق هنگامی که باید برق را قطع کند.
- سیم کشی اشتباه
سیم کشی اشتباه که باعث ایجاد مدار کوتاه شود، اصلی ترین علت بروز جرقه و آتش سوزی الکتریسیسته است.
- بار زیاد به مدار های الکتریکی
بار زیاد روی مدار های الکتریکی می تواند باعث ایجاد حرارت و ذوب شدن سیم و کابل های لوازم الکتریکی یا سیم کشی خانه شود. از این رو توصیه می شود که همه لوازم الکتریکی که بار زیادی روی سیم کشی منزل دارند را همزمان روشن نکنید. مانند اتو، لباسشویی و سشوار
- دوشاخه ها و پریز های آسیب دیده
لامپ ها و روشنایی الکتریکی که معیوب باشد و از خود حرارت تولید کنند.
الکتریسیته ساکن چطور باعث ایجاد حریق می شود ؟
الکتریسیته ساکن میتواند با ایجاد جرقه، باعث آتشسوزی شود. این جرقه میتواند مواد قابل اشتعال را مشتعل کند. در اینجا نحوه وقوع این اتفاق توضیح داده شده است:
1. تجمع بار الکتریکی:
- وقتی دو ماده غیررسانا به هم مالیده میشوند، الکترونها از یک ماده به ماده دیگر منتقل میشوند. این امر باعث میشود که یک ماده بار مثبت و دیگری بار منفی پیدا کند.
- این بارها میتوانند روی سطح مواد جمع شوند، به خصوص در محیطهای خشک.
2. تخلیه بار الکتریکی (جرقه):
- وقتی بار الکتریکی به اندازه کافی قوی شود، میتواند به صورت یک جرقه تخلیه شود.
- این جرقه میتواند زمانی رخ دهد که یک جسم باردار به یک جسم رسانا (مانند فلز) نزدیک شود.
- جرقه الکتریسیته ساکن میتواند به اندازه کافی داغ باشد تا مواد قابل اشتعال را مشتعل کند.
3. عوامل موثر در ایجاد حریق:
- مواد قابل اشتعال: وجود مواد قابل اشتعال مانند گازها، مایعات یا گرد و غبار قابل اشتعال، خطر آتشسوزی را افزایش میدهد.
- محیط خشک: رطوبت هوا میتواند بار الکتریکی را پراکنده کند. در محیطهای خشک، بار الکتریکی راحتتر جمع میشود و خطر جرقه زدن افزایش مییابد.
- سرعت و شدت مالش: هرچه سرعت و شدت مالش بیشتر باشد، بار الکتریکی بیشتری تولید میشود.
مثالهایی از چگونگی ایجاد حریق توسط الکتریسیته ساکن:
- هنگام سوختگیری خودرو، الکتریسیته ساکن میتواند در اثر جریان بنزین ایجاد شود. اگر جرقه الکتریسیته ساکن با بخار بنزین مخلوط شود، میتواند باعث آتشسوزی شود.
- در صنایع شیمیایی، الکتریسیته ساکن میتواند در اثر جریان مواد قابل اشتعال در لولهها ایجاد شود. اگر جرقه الکتریسیته ساکن با مواد قابل اشتعال مخلوط شود، میتواند باعث انفجار شود.
- هنگامی که لباس های پشمی یا الیاف مصنوعی در محیط خشک به هم مالیده می شوند، الکتریسیته ساکن تولید می شود که در صورت تخلیه در مجاورت مواد آتش زا می تواند باعث حریق شود.
اقدامات پیشگیرانه:
- استفاده از مواد ضد الکتریسیته ساکن.
- افزایش رطوبت هوا.
- اتصال به زمین تجهیزات و وسایل.
- استفاده از لباس های نخ یا الیاف طبیعی.
- اجتناب از ایجاد اصطکاک در محیط های حاوی مواد قابل اشتعال.
نحوه مقابله با حریق الکتریکی
در زمانی که حریق الکتریکی رخ می دهد، اولین و مهم ترین کار قطع کردن برق ساختمان است.
حریق الکتریکی حتی پس از قطع کردن برق، نمی توان با آب و خاموش کننده های رسانا ، خاموش کرد.
کپسول خاموش کننده حریق الکتریسیته معمولا کپسول دی اکسید کربن تاییدیه دار آتش نشانی می باشد. که باید در تمامی منازل مسکونی و ساختمان های اداری نصب شده و در دسترس باشد.
اقدامات پیشگیرانه جهت جلوگیری از حریق لوازم الکتریکی منزل
- سیمکشیهای ساختمان را بهطور منظم بررسی کنید.
- از پریزها و دوشاخههای سالم استفاده کنید.
- از اضافه بار الکتریکی در پریزها خودداری کنید.
- وسایل الکتریکی را بهطور منظم سرویس کنید.
- از فیوزهای مناسب استفاده کنید.
- از محافظ برق استفاده کنید.
بهترین ماده برای اطفای حریق الکتریکی چیست ؟
بهترین ماده برای اطفای حریق الکتریکی، مادهای است که هم آتش را خاموش کند و هم به تجهیزات الکتریکی آسیب نرساند. با توجه به این معیارها، بهترین مواد برای اطفای حریق الکتریکی عبارتند از:
- دیاکسید کربن (CO2): گاز دیاکسید کربن غیررسانا است و با کاهش غلظت اکسیژن، آتش را خفه میکند. این ماده برای خاموش کردن آتشسوزیهای الکتریکی در تجهیزات حساس مانند کامپیوترها و سرورها بسیار مناسب است.
- پودر خشک: پودر خشک نیز غیررسانا است و با ایجاد لایهای محافظ، از رسیدن اکسیژن به آتش جلوگیری میکند. این ماده برای خاموش کردن آتشسوزیهای الکتریکی در تجهیزات بزرگتر مانند تابلوهای برق و موتورها مناسب است.
- خاموشکنندههای مخصوص کلاس E: این خاموشکنندهها حاوی مواد خاموشکننده غیررسانا هستند که از هدایت جریان الکتریسیته جلوگیری میکنند. این خاموشکنندهها مانع از رسیدن اکسیژن به شعله میشوند و شعلههای آتش را بدون خطر شوک الکتریکی خفه میکنند.
نکات مهم:
- هرگز از آب برای خاموش کردن آتشسوزیهای الکتریکی استفاده نکنید. آب رسانا است و میتواند باعث برقگرفتگی و گسترش آتش شود.
- قبل از استفاده از هر خاموشکنندهای، مطمئن شوید که برای خاموش کردن آتشسوزیهای الکتریکی مناسب است.
کپسول های آتش نشانی مناسب برای اطفاء حریق الکتریکی کدام اند؟
کپسول های آتش نشانی مناسب برای اطفاء حریق الکتریکی، کپسول های حاوی مواد خاموش کننده غیر رسانا هستند. این مواد شامل موارد زیر می شوند:
- کپسول های CO2 (دی اکسید کربن): این کپسول ها بهترین گزینه برای خاموش کردن حریق های الکتریکی هستند. گاز دی اکسید کربن غیر رسانا بوده و به تجهیزات برقی آسیب نمی رساند. همچنین، این گاز با کاهش غلظت اکسیژن در محیط، آتش را به سرعت خاموش می کند.
- کپسول های پودر خشک: این کپسول ها نیز می توانند برای اطفاء حریق های الکتریکی مورد استفاده قرار گیرند، اما ممکن است به تجهیزات الکتریکی آسیب برسانند. پودر خشک غیر رسانا است، اما بقایای آن می تواند به مدارهای الکتریکی آسیب برساند.
- کپسول های بیوورسال: این کپسول ها حاوی مواد خاموش کننده ای هستند که برای انواع مختلف حریق، از جمله حریق های الکتریکی، مناسب هستند. بیوورسال غیر رسانا بوده و به تجهیزات برقی آسیب نمی رساند.
نکات مهم:
- همیشه از کپسول تاییدیه دار آتش نشانی که تولید شرکت های عضو وندور لیست تجهیزات سازمان آتش نشانی هستند، استفاده کنید.
- کپسول آتش نشانی را از شرکت های مشاور آتش نشانی و نمایندگی های مجاز و معتبر تهیه کنید.
- قبل از استفاده از هر نوع کپسول آتش نشانی، حتماً جریان برق را قطع کنید.
- هنگام استفاده از کپسول CO2، مراقب باشید که گاز را مستقیماً به صورت خود یا دیگران نپاشید.
- پس از خاموش کردن آتش، حتماً تجهیزات الکتریکی را توسط یک متخصص بررسی کنید.
- کپسول های آتش نشانی آبی و فوم برای خاموش کردن حریق های الکتریکی مناسب نیستند، زیرا آب و فوم رسانا هستند و می توانند باعث برق گرفتگی شوند.
- همیشه قبل از وقوع آتش سوزی، کپسول های آتش نشانی را در دسترس قرار دهید و از شارژ بودن آنها اطمینان حاصل کنید.
شرکت آشکار کننده آتش ایرانیان نمایندگی رسمی کپسول آتش نشانی رسا و کپسول آتش نشانی هونامیک
شرکت آشکار کننده آتش ایرانیان نمایندگی رسمی کپسول آتش نشانی رسا و کپسول آتش نشانی هونامیک می باشد. این شرکت عضو وندور لیست سازمان آتش نشانی می باشد. و کپسول های آتش نشانی رسا و هونامیک هردو دارای تاییدیه سازمان آتش نشانی بوده و عضو وندور لیست تجهیزات سازمان آتش نشانی هم می باشند. همچنین تمامی استاندارد های لازم را کسب کرده اند.
لینک ارتباطی ما از طریق پیام رسان واتساپ به شماره 09356446125
سیستم های اطفا حریق اتوماتیک مناسب برای آتش سوزی الکتریکی کدامند ؟
برای آتشسوزیهای الکتریکی، سیستمهای اطفاء حریق اتوماتیک که از مواد خاموشکننده غیررسانا استفاده میکنند، مناسب هستند. در اینجا چند مورد از این سیستمها آورده شده است:
- سیستمهای اطفاء حریق گازی:
- این سیستمها از گازهایی مانند CO2 (دیاکسید کربن) یا گازهای پاک (مانند FM-200) استفاده میکنند. این گازها غیررسانا بوده و برای خاموش کردن آتشسوزیهای الکتریکی ایدهآل هستند.
- گاز CO2 با کاهش سطح اکسیژن، آتش را خاموش میکند.
- گازهای پاک نیز با جذب حرارت و اختلال در واکنشهای شیمیایی آتش، آن را مهار میکنند.
- سیستمهای اطفاء حریق پودری (آیروسل):
- این سیستمها از ذرات ریز پودر خشک استفاده میکنند که غیررسانا هستند.
- پودر خشک با ایجاد یک لایه عایق، آتش را خفه میکند.
- این سامانه در برابر الکتریسیته عایق بندی شده است، به همین دلیل برای مکان هایی که تجهیزات الکتریکی در آنها وجود دارد خطرناک نمی باشند.
- سیستمهای اطفاء حریق مه آب (Water Mist):
- این سیستمها آب را به صورت ذرات بسیار ریز (مه) پخش میکنند.
- ذرات ریز آب سطح وسیعی را پوشش داده و به سرعت حرارت آتش را جذب میکنند.
- با این حال، باید اطمینان حاصل شود که سیستم به گونهای طراحی شده است که خطر برقگرفتگی را به حداقل برساند.
- سیستم اطفاء حریق اتوماتیک ورتکس(vortex)
- این سیستم هیبریدی آب و گاز به طور همزمان آتش را مهار و خنک می نماید زیرا ذرات آب منجر به خنک شدن آتش و نیتروژن منجر به کاهش میزان اکسیژن و در نتیجه مهار حریق می شود.
-
- این سامانه بدون استفاده نامتعارف از منابع آبی و مواد شیمیایی میتواند آتش را مهار نماید.
-
- نکات مهم:
- قبل از نصب هر سیستم اطفاء حریق اتوماتیک، باید با متخصصان مشورت کنید تا مناسبترین سیستم برای محیط مورد نظر خود را انتخاب کنید.
- سیستمهای اطفاء حریق باید به طور منظم بازرسی و نگهداری شوند تا از عملکرد صحیح آنها در زمان وقوع آتشسوزی اطمینان حاصل شود.
- همیشه قبل از وقوع آتش سوزی، سیستم های آتش نشانی را در دسترس قرار دهید و از شارژ بودن آنها اطمینان حاصل کنید.
امیدوارم این اطلاعات مفید باشد.
- این سیستم هیبریدی آب و گاز به طور همزمان آتش را مهار و خنک می نماید زیرا ذرات آب منجر به خنک شدن آتش و نیتروژن منجر به کاهش میزان اکسیژن و در نتیجه مهار حریق می شود.
جمع بندی و نتیجه گیری
- علل وقوع حریق الکتریکی: سیمکشی معیوب، اتصال کوتاه، اضافه بار، اتصالات شل، و الکتریسیته ساکن، از عوامل اصلی بروز حریق الکتریکی هستند.
- نحوه مقابله با حریق الکتریکی: قطع برق، استفاده از خاموشکنندههای مناسب (CO2، پودر خشک، کلاس E)، و اجتناب از آب و خاموشکنندههای رسانا، از اقدامات صحیح در مقابله با این نوع حریق هستند.
- اقدامات پیشگیرانه: بررسی منظم سیمکشی، استفاده از تجهیزات استاندارد، جلوگیری از اضافه بار، و سرویس دورهای وسایل برقی، از جمله اقدامات کلیدی در پیشگیری از حریق الکتریکی هستند.
- کپسول های آتش نشانی مناسب: کپسول های CO2، پودر خشک و بیوورسال مناسب ترین کپسول ها برای مهار حریق الکتریکی هستند.
- سیستم های اطفاء حریق اتوماتیک: سیستم های گازی، پودری، مه آب و ورتکس مناسب ترین سیستم های اتوماتیک برای مهار حریق الکتریکی هستند.
- همیت قطع سریع برق: در صورت بروز حریق الکتریکی، اولین و مهمترین اقدام، قطع سریع برق از طریق فیوز یا قطعکننده اصلی است. این کار از گسترش آتش و خطر برقگرفتگی جلوگیری میکند.
- توجه به نوع خاموشکننده: استفاده از خاموشکننده مناسب با نوع حریق، بسیار مهم است. خاموشکنندههای آبی و فوم به دلیل رسانا بودن، برای حریق الکتریکی خطرناک هستند.
- سرویس دورهای تجهیزات برقی: سرویس و نگهداری منظم تجهیزات برقی، از جمله سیمکشیها، پریزها، و وسایل برقی، میتواند از بروز حریقهای ناشی از نقص فنی جلوگیری کند.
- آموزش و آگاهی: آموزش افراد در مورد خطرات حریق الکتریکی و نحوه مقابله با آن، میتواند نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از این نوع حریق داشته باشد.
- استانداردهای ایمنی: رعایت استانداردهای ایمنی در سیمکشی و نصب تجهیزات برقی، از جمله اقدامات ضروری برای پیشگیری از حریق الکتریکی است.


