رتبه بندی کپسول آتش نشانی چیست و چگونه اعداد ان را مطالعه و بررسی کنید

منظور از رتبه‌بندی کپسول‌های آتش‌نشانی (Fire Extinguisher Rating)، تعیین نوع و میزان کارایی کپسول در مقابله با آتش‌سوزی‌های خاص است.

 

مرجع رتبه بندی کپسول آتش نشانی چه سازمانی می باشد ؟

 

رتبه‌بندی کپسول‌های آتش‌نشانی معمولاً توسط سازمان‌های استاندارد بین‌المللی یا ملی تعیین می‌شود. مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

 

1. UL (Underwriters Laboratories) – یک سازمان آمریکایی معتبر که استانداردهایی برای ایمنی تجهیزات از جمله کپسول‌های آتش‌نشانی ارائه می‌دهد.

2. NFPA (National Fire Protection Association) – این انجمن نیز استانداردهایی برای طراحی، استفاده و طبقه‌بندی کپسول‌ها دارد.

3. EN (European Norm) – استاندارد اروپایی که رتبه‌بندی و آزمون کپسول‌های آتش‌نشانی را مشخص می‌کند.

4. در ایران، این وظیفه معمولاً بر عهده‌ی سازمان ملی استاندارد ایران است و گاهی با همکاری سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی صورت می‌گیرد.

 

نحوه خواندن رتبه‌بندی روی برچسب کپسول آتش نشانی

 

1. طبقه‌بندی نوع آتش

 

روی برچسب کپسول‌ها معمولاً حروفی مانند A، B، C، D یا K درج شده‌اند که نشان‌دهنده‌ی نوع ماده‌ای هستند که کپسول برای اطفای آن طراحی شده است:

 

A: برای مواد جامد قابل اشتعال مثل چوب، کاغذ، پلاستیک

 

B: برای مایعات قابل اشتعال مثل بنزین، روغن

 

C: برای وسایل و تجهیزات الکتریکی

 

D: برای فلزات قابل اشتعال مثل منیزیم، سدیم

 

K: برای روغن‌ها و چربی‌های آشپزخانه (اغلب در آشپزخانه‌های صنعتی)

2. عدد کنار حروف روی برچسب کپسول آتش نشانی (در کلاس A و B)

 

اعداد نشان‌دهنده توان و قدرت خاموش‌کنندگی کپسول هستند:

در کلاس A: عدد بیانگر حجم آتش مشابه چوب است که کپسول می‌تواند خاموش کند. مثلاً:

2A بهتر از 1A است و آتش بزرگ‌تری را خاموش می‌کند.

در کلاس B: عدد بیانگر مساحت تقریبی مایعات قابل اشتعال (برحسب فوت مربع) است که کپسول می‌تواند خاموش کند.

مثلاً: 20B یعنی می‌تواند آتش مایعی به وسعت 20 فوت مربع را مهار کند.

کلاس‌های C، D و K معمولاً عدد ندارند چون بیشتر به نوع آتش مربوط هستند تا مساحت.

 

نماد های تصویری روی برچسب کپسول آتش نشانی

 

برخی برچسب ها دارای نمادهای تصویری است که نوع آتش سوزی مناسب برای کپسول را نشان می دهد.

 

مثال برچسب:

 

اگر روی کپسولی نوشته شده باشد:

2A:10B:C

یعنی:

 

توانایی خاموش کردن آتش چوب در سطح متوسط (2A)

 

خاموش کردن مایعات قابل اشتعال تا 10 فوت مربع (10B)

 

ایمن برای استفاده در برابر تجهیزات الکتریکی (C)

 

واحد اعداد روی برچسب کپسول آتش نشانی چیست ؟

 

واحد اعداد روی برچسب کپسول آتش‌نشانی بستگی به کلاس آتش دارد و مستقیماً برحسب یکای فیزیکی رایج مثل لیتر یا متر مربع نیست، بلکه نشان‌دهنده‌ی توانایی نسبی خاموش‌کنندگی کپسول است. در ادامه توضیح داده‌ام:

 

1. کلاس A (مثلاً: 1A، 2A، 4A…)

 

این عدد ضریبی از استاندارد آزمون UL است.

 

هر \”1A\” معادل خاموش کردن حدود 1.25 گالن آب (حدود 4.7 لیتر) در تست استاندارد است.

 

مثلاً:

 

2A یعنی معادل 2.5 گالن آب قدرت دارد (تقریباً 9.5 لیتر).

4A = معادل 5 گالن آب قدرت خاموش‌کنندگی.

2. کلاس B (مثلاً: 10B، 20B…)

عدد نشان‌دهنده حداکثر مساحت آتش مایع قابل اشتعال (در فوت مربع) است که کپسول می‌تواند خاموش کند.

مثلاً:

10B = می‌تواند آتش مایع در مساحت 10 فوت مربع (حدود 0.93 متر مربع) را خاموش کند.

40B = 40 فوت مربع (حدود 3.7 متر مربع)

3. کلاس C، D، K

فاقد عدد هستند چون به نوع ماده بستگی دارند نه مساحت یا حجم.

نشان می‌دهد که کپسول برای آن کلاس ایمن و مؤثر است (مثل برق یا فلزات خاص).

 

واحد اعداد  روی کپسول آتش نشانی ایرانی به چه صورت است ؟

 

روی کپسول‌های آتش‌نشانی ایرانی نیز اغلب از استاندارد مشابه UL یا استاندارد ملی ایران (ISIRI) استفاده می‌شود، اما شکل نمایش اطلاعات ممکن است کمی متفاوت باشد. در ایران، برچسب کپسول معمولاً شامل موارد زیر است:

1. کلاس آتش (A، B، C و…)

این حروف طبق استاندارد جهانی هستند و نوع آتش‌سوزی قابل اطفا را مشخص می‌کنند.

معمولاً با نماد یا نوشته فارسی هم همراه است، مثلاً:

A (جامدات)

B (مایعات قابل اشتعال)

C (وسایل برقی)

2. واحد قدرت خاموش‌کنندگی (عدد خاص UL معمولاً درج نمی‌شود)

در اکثر موارد عدد UL مانند 2A:10B:C روی کپسول ایرانی درج نمی‌شود، بلکه اطلاعات زیر جایگزین آن است:

وزن ماده خاموش‌کننده (مثلاً: 6 کیلوگرم پودر)

برد موثر کپسول (مثلاً: 4 تا 6 متر)

مدت زمان تخلیه کامل (مثلاً: 12 ثانیه)

فشار کاری (مثلاً: 14 بار)

3. استاندارد ملی ایران (ISIRI)

روی برچسب کپسول‌های معتبر ایرانی، شماره استاندارد مثل ISIRI 869 دیده می‌شود.

این استاندارد شامل آزمون‌های مشابه UL برای کلاس‌های A و B است ولی ممکن است از سیستم رتبه‌بندی عددی ساده‌تر استفاده کند.

نتیجه:

در ایران، به جای استفاده از سیستم دقیق عددی

UL (مثل 2A:10B:C)، معمولاً به وزن، برد، کلاس آتش و تأییدیه استاندارد ملی بسنده می‌شود. با این حال، کلاس آتش (A/B/C) همچنان روی برچسب درج می‌شود.